Ortodonti

Ortodonti nedir?
Ortodonti, çocuk ve erişkin hastalarda diş şekil bozukluklarının önlenmesi, mevcut bozuklukların düzeltilmesi ve hastalara estetik, konuşma ve fonksiyon kazandırılmasını amaçlayan diş hekimliğinin bir dalıdır. Diş çapraşıklıkları genetik veya çevresel (parmak emme, tırnak yeme, süt dişlerinin erken kaybı vb.) nedenlerden kaynaklanabilir. Tedavi edilmeyen çapraşıklıklar erişkinlikte psikolojik problemlere, iyi fırçalanamayan dişler nedeniyle diş ve diş eti sorunlarına, konuşma bozukluklarına ve eklem problemlerine yol açabilir.

Ortodontik tedavi kimlere uygulanabilir?
Ortodontik tedavi her yaşta yapılabilir. Çocuklarda büyüme ve gelişme döneminde çenelerin büyüme potansiyelinden faydalanılarak tedavi daha kolay ve kısa sürede tamamlanır.
Dişleri ilgilendiren tedaviler her yaşta yapılabilir; yeter ki dişler ve çevre dokular sağlıklı olsun. Çene kemiklerini ilgilendiren anomalilerde ise büyüme gelişme tamamlanmamışsa fonksiyonel ve hareketli apareylerle düzeltme yapılabilir; yetişkinlerde ise bu düzeltme ancak cerrahi ile sağlanır.

Ortodontik ipuçları:

• Erken veya geç süt dişi kaybı
• Çiğnemede veya kapamada zorlanma
• Ağızdan solunum
• Parmak emme
• Çapraşıklık, yanlış konumlanmış veya sürmemiş dişler
• İleri veya geri konumlanmış çene
• Yanak ve dudak ısırma
• Önde konumlanmış dişler
• Alt ve üst dişlerin temas etmemesi veya anormal kapanış
• Dengesiz yüz görünümü
• Diş sıkma ve gıcırdatma alışkanlığı

Ortodontik tedavi hangi durumlarda yapılır?

• Çapraz kapanış (alt dişlerin üst dişlerden önde olması)
• Ön dişlerin çok ileride olması ve dudakların kapanmaması
• Dişlerin düzensiz veya üst üste binmesi
• Dişlerin çok aralıklı dizilmesi
• Openbite (ön dişler arasında boşluk olması)
• Çiğneme veya konuşma güçlüğü
• 4 yaşından sonra devam eden parmak veya yalancı emzik emme alışkanlığı
• Süt dişlerinin erken kaybı

İlk ortodontik muayene ne zaman yapılmalı?
Alt-üst kesici dişler sürdükten sonra ilk muayene yapılmalıdır. Türk Ortodonti Derneği, tüm çocukların 7 yaşını tamamlamadan ortodontik değerlendirme almasını tavsiye eder.

Tedavi süresi ve pekiştirme:
Ortodontik tedavi 6 ay ile 3 yıl arasında sürebilir. Tedavi sonrası dişler eski konumuna dönebilir. Bunu önlemek için pekiştirme tedavisi uygulanır.

Ortodontik tedavi yöntemleri:

• Hareketli apareyler
• Fonksiyonel apareyler
• Sabit apareyler (metal veya porselen braketler)
• Ortognatik cerrahi (yetişkinlerde cerrahi düzeltme)

Faydaları:

• Çene ve dişlerin düzgün yerleşimi
• Konuşma fonksiyonunun düzelmesi
• Yüz estetiğinin artması, özgüven kazanımı
• Çiğneme fonksiyonunun iyileşmesi
• Ağız hijyeninin kolaylaşması
• Diş eti hastalıklarının önlenmesi

Tedavi süresince dikkat edilmesi gerekenler:

• Braket sonrası hassasiyet ve yaralanmalar olabilir, özel mum kullanılabilir.
• Dişler düzenli fırçalanmalı, braket çevresinde birikinti bırakılmamalı.
• Sert yiyeceklerden kaçınılmalı.
• 4-5 haftada bir kontroller aksatılmamalı.
• Ağız içi/dışı aygıtlar düzenli kullanılmalı.

Ağız hijyeni:

• Ortodontiye özel fırçalar kullanılmalı.
• Diş arası fırçaları ile braketler temizlenmeli.
• Yemeklerden sonra dişler fırçalanmalı.
• Günde en az bir kez diş ipi kullanılmalı.
• Florürlü ürünler tercih edilmeli.